Διάβα

Ημιορεινό χωριό (300 μ.), 3,5 χλμ. ΝΔ της Καλαμπάκας. Οι κάτοικοί του,  900 τον αριθμό, είναι στην πλειοψηφία τους γεωργοκτηνοτρόφοι,.  Ανατολικά του χωριού ρέει ο Πηνειός και σε απόσταση 800 μ. προς την  ίδια κατεύθυνση, βρίσκεται η πηγή "Γκούρα". Εξαιρετικής ομορφιάς τα  δάση "Κανάλια", (2.000 στρ. δρυός) και Ελάτη (1.500 στρ.).

Από την  κορυφή "Κορομηλιά" στα 1.200 μ., σε απόσταση 8 χλμ. από Διάβα (όπου και  ο ομώνυμος οικισμός, σε 1.175 μ.), διακρίνονται τα Μετέωρα και ο  Δομοκός. Το παλαιό όνομα του χωριού ήταν "Πρεβέντα" ("πέρασμα" στη  βλάχικη διάλεκτο).Μετονομάστηκε σε "Διάβα", διότι ήταν η διάβαση, το πέρασμα προς τα  χωριά του Ασπροποτάμου και αντιθέτως.

Ανατολικά της Διάβας και παρά τον  Πηνειό ποταμό, σε 283 μ., βρίσκεται η θέση "Χαρακώματα" που έλαβε την  ονομασία της από τα χαρακώματα που είχαν ανοίξει το 1854 οι  επαναστατικές δυνάμεις των Χατζηπέτρου και Καταρραχιά. Στα όρια των  κοινοτήτων Διάβας - Αγ. Παρασκευής, σώζονται τα ερείπια του  "Παλαιοκάστρου", αρχαίου φρουρίου των κλασικών ή ελληνιστικών χρόνων. 

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μεταβυζαντινές εκκλησίες της Αγ. Παρασκευής,  του Αγ. Δημητρίου και του Αγ. Αθανασίου και το πέτρινο, θολωτό γεφύρι  της Σαρακίνας (κτισμένο στα 1700 περίπου), απ' όπου και το πέρασμα για  τα χωριά του Ασπροποτάμου. Σημαντικά είναι τα λαϊκά δρώμενα που  αναβιώνουν στο χωριό.

Την Πρωτοχρονιά, κάτοικοι μεταμφιέζονται σε καλικάντζαρους και τριγυρνούν στα σπίτια, με στόχο τον εμπαιγμό των ενοίκων. Στις 26 Ιουλίου, ανήμερα της Αγ. Παρασκευής, γίνεται στο φερώνυμο ξωκλήσι, αναβίωση του παραδοσιακού θερισμού και αλωνίσματος. Την Κυριακή των Απόκρεω, παρουσιάζονται στην κεντρική πλατεία τοπικοί χοροί με δημοτική - λαϊκή ορχήστρα και καρναβάλι.

Η  Πρωτομαγιά γιορτάζεται παραδοσιακά στη θέση "Αη-Γιώργης", με χορούς και  τραγούδια. Ένας κάτοικος της κοινότητας, πρωτοστάτης του χορού, κρατάει  άσπρο φλάμπουρο, σύμβολο της αγνότητας.

Το μήνα Ιούλιο γίνεται αναπαράσταση παραδοσιακού γάμου, με γλέντι που  ξεκινά από το μεσημέρι της Πέμπτης και ολοκληρώνεται την Κυριακή στην  εκκλησία. Στην κοινότητα Διάβας ανήκει και ο οικισμός Κορομηλιά, που  κατοικείται μόνο κατά τους θερινούς μήνες.

ΔΟΚΙΜΑΣΤΕ

Κεμπάπ και κοκορέτσι σε ταβέρνες και καφενεία του χωριού.

ΑΓΟΡΑΣΤΕ

Πεπόνια τους θερινούς μήνες και τυρί "φέτα" από παραγωγούς.

ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ

Την κορυφή "Κορομηλιά", σε τοπίο με πλούσια βλάστηση και απέραντη θέα.

ΕΠΙΔΟΘΕΙΤΕ ΣΕ

Ορειβασία προς Κόζιακα και "Κορομηλιά".

ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ

Το πανηγύρι της Αγ. Παρασκευής στις 26 Ιουλίου. Την αναβίωση του παραδοσιακού γάμου τον Ιούλιο.